Na początek garść informacji, które usystematyzują nam pojęcie zawieszenia pojazdu samochodowego. Otóż, czym jest zawieszenie? Najprościej mówiąc jest to zespół elementów, który łączy koła z nadwoziem pojazdu. Ze względu na rodzaje zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych oraz stopień ich skomplikowania skupimy się na podstawowych informacjach dot. obowiązujących podziałów w tej dziedzinie.

Zawieszenia ze względu na budowę możemy podzielić na sztywne i sprężyste. Te pierwsze dziś nikogo nie interesują, ponieważ jedynym elementem podatnym była opona, która sama nie zapewniała oczekiwanego komfortu. W tych drugich o dalszym podziale decyduje rodzaj zastosowanej konstrukcji, która wpływa na wzajemne działanie kół jednej osi lub jego brak.

I tam mamy zawieszenia zależne (np. sztywny most), półzależne (np. belka skrętna lub resor piórowy poprzeczny) i niezależne (np. kolumna McPhersona).

Zawieszenie kolumnowe
Najpopularniejszym aktualnie ze względu na koszty produkcji, trwałość oraz eksploatację jest zawieszenie zbudowane z dwóch zwrotnic kolumnowych zawierających amortyzatory, wahacze poprzeczne i jest to tzw. kolumna McPhersona. Ten rodzaj zawieszenia został nazwany na cześć jego konstruktora – amerykańskiego inżyniera General Motors – Steele McPhersona.

Niewątpliwą zaletą popularnych „kolumn” jest po prostu mała waga układu, jego prostota budowy i sam fakt, że kolumna McPhersona spełnia funkcję elementów nośno-amortyzujących. Kolejną zaletą McPhersonów jest to, że zajmują zdecydowanie mniej miejsca niż na przykład zawieszenie wielowahaczowe. Oczywiście zawieszenie kolumnowe ma również swoje wady. Główną wadą układu jest po prostu jego podatność na zbyt duże obciążenia. Z drugiej strony nie należy jednak demonizować. Z powodzeniem układ McPhersona z regulowanymi amortyzatorami sprawdza się w samochodach startujących w mistrzostwach świata w rajdach samochodowych i nikt aktualnie nie zamierza nic zmieniać. Zawieszenie zbudowane na bazie kolumn prowadzących to rozwiązanie stosowane jest obecnie najczęściej przy konstrukcji zawieszenia przedniego. Warto jednak pamiętać, że ten rodzaj zawieszenia można również stosować w tylnej osi pojazdu dla pojazdów z napędem przednim.

Belka skrętna
W przypadku zawieszeń osi tylnej pojazdów, należy zwrócić uwagę, że duży udział na rynku aktualnie eksploatowanych samochodów osobowych zajmuje inny rodzaj zawieszenia, a mianowicie belka skrętna.

Belka skrętna to nic innego jak pod pewnymi względami bardzo prosta aczkolwiek specyficzna konstrukcja. Dlaczego? Otóż w belce skrętnej dwa wahacze wleczone połączone są za pomocną poprzecznej belki. Konstrukcja jest lekka, mała i zwarta między innymi za sprawą możliwości wyeliminowania sworzni czy drążków stabilizatora. Takie rozwiązanie eliminuje elementy, najbardziej podatne na zepsucie w zawieszeniu. Ponadto dzięki belce skrętnej tylne zawieszenie pojazdu zapewnia duży skok kół w porównaniu chociażby z zawieszeniem wielowahaczowym. Poza tym przy zastosowaniu belki skrętnej pod samochodem zostaje więcej miejsca, które można wykorzystać na przykład na większej pojemności bagażnik. Wszystko oczywiście uzależnione jest od rodzaju nadwozia pojazdu i jego kształtu.

Belka skrętna ma też oczywiście swoje wady. Zastosowanie jej w pojeździe mechanicznym powoduje, że niestety wszelkie drgania wynikające z nierówności nawierzchni przenoszone są bezpośrednio na nadwozie pojazdu. Ponadto belka skrętna nie daje takiej możliwości regulacji zawieszenia jak zastosowanie konstrukcji wielowahaczowej. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt zastosowania belki skrętnej. Niestety w przypadku nawet drobnego uszkodzenia, sugeruje się wymianę całego zespołu, czyli belki skrętnej wraz z wahaczami wleczonymi. Praktyka warsztatowa pokazuje jednak, że nie jest to regułą.

Zawieszenie wielowahaczowe
Kolejnym rodzajem zawieszenia stosowanym powszechnie w pojazdach zarówno na przedniej, jak i na tylnej osi jest zawieszenie wielowahaczowe. Wbrew wielu opiniom, nie jest to rozwiązanie ostatnich kilku lat. Wielowahaczowe konstrukcje pojazdów mają już ponad 50 lat, a pionierami w ich zastosowaniu byli Japończycy. Niemniej jednak w naszym kraju panuje dziwne przekonanie o wyjątkowości tego rozwiązania technologicznego. Zawieszenie wielowahaczowe posiada oczywiście jedną zasadniczą zaletę – mianowicie daje komfort użytkowania pojazdu, nie mniejszy niż samochody z zawieszeniem hydropneumatycznym.

Układ cechuje jednak pewien poziom skomplikowania konstrukcji. Jak sama nazwa wskazuje ten rodzaj zawieszenia składa się z wielu wahaczy. Zazwyczaj dwóch, trzech a nawet czterech, gdzie ostatni wahacz pełni funkcję podtrzymująco-stabilizującą. Kolumna resorująca i amortyzująca w tego typu rozwiązaniu wsparta jest na wahaczach poprzecznych. Zasada działania układu jest następująca: ruch pionowy odbywa się w oparciu o oddziaływanie wszystkich wahaczy, wahacz dolny odpowiada za pracę zawieszenia, górny natomiast stanowi element spajający (stabilizujący) całość. Niewątpliwą zaletą tej konstrukcji jest lepsza zwartość zawieszenia i przez to również stabilność oraz przyczepność kół z podłożem. Zastosowanie układu wielowahaczowego z tyłu w miejsce belki skrętnej dalej lepszą precyzję prowadzenia, lepszą przyczepność i co ważne eliminuje podatność zawieszenia na skręcanie.

Układ wielowahaczowy oprócz zalet ma również istotne wady. Główna to wytrzymałość zawieszenia w przypadku większej masy pojazdu. Wybijanie się wahaczy (głównie górnych) oraz powstające luzy i zapieczone śruby w wyniku oddziaływania czynników atmosferycznych w okresie eksploatacji to największe problemy, jakie generuje zawieszenie wielowahaczowe. Ponadto naprawa zawieszenia wielowahaczowego może być odrobinę bardziej kosztowna ze względu na stopień skomplikowania układu, liczbę części, a także bardziej czasochłonny czas naprawy. Dzisiaj są już na rynku dostępne specjalne narzędzia do obsługi nawet bardzo zapieczonych elementów tego typu zawieszeń, a ceny zestawów wahaczy sprawdzonej jakości można kupić w bardzo przystępnej cenie, dlatego nie można tu mówić o wielokrotnie większych kosztach eksploatacji w porównaniu z zawieszeniem typu McPherson.

Bezpieczeństwo
Bez względu na to, w jaki rodzaj zawieszenia wyposażony jest nasz pojazd, obowiązkiem użytkownika jest utrzymywanie jego elementów w jak najlepszym stanie. Po każdej, nawet najmniejszej ingerencji w układ zawieszenia, zalecana jest kontrola, a w razie konieczności regulacja ustawienia geometrii kół. Ma to bezpośredni wpływ na zdrowie a niejednokrotnie także życie kierowcy, pasażerów oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Źródło: Auto Partner